Onthulling future sTREEts

Op 9 september 2023 werd het beeld future sTREEts onthuld. Het is bedacht en gemaakt door Marianne Lammersen in opdracht van de Provincie Noord-Holland. De planten werden door mij verzorgd. Ik gaf die dag een toelichting op de planten die ik heb verwerkt in het werk, dat een inspiratie mag zijn om de stad te vergroenen, de biodiversiteit te vergroten en in balans te raken met de natuur. 

Hoewel ik als ‘Miss Tegelwippen Haarlem’ al een tijdje afwist van de komst van een kunstwerk uit gewipte tegels 😉 had ik niet vermoed dat ik me uiteindelijk ook met het maken ervan bezig zou gaan houden. En al helemaal niet dat het zo leuk en soms ronduit grappig was om dit samen met Marianne te doen. Het is heel tof om door haar ogen naar de relatie tussen stad en natuur te kijken. Dankjewel Marianne voor dit heerlijke en ongedwongen maakproces!

We zijn eerst met zijn tweeën terug gegaan naar het oorspronkelijke idee voor het kunstwerk: het verwerken van gewipte tegels in een kunstwerk om te laten zien dat we van een grijze stad een groene stad kunnen maken. Dan dient de vraag zich aan: wat voor groen is dat dan? We hadden een mooi gesprek over natuur, wilde planten, typische tuinplanten en exoten. Daarna was het Marianne wel duidelijk dat het beeld vooral de veerkracht van natuur en de kansen voor het herstel van biodiversiteit in de stad zou moeten tonen.

Wilde planten

Daarom kozen we expliciet voor wild en inheems. Om te laten zien hoe mooi wilde planten zijn en dat die prima in de tuin kunnen worden toegepast. De planten zijn oorspronkelijk inheems en komen in Nederland in het wild voor. Er is een enkele uitzondering gemaakt voor uitheemse maar ingeburgerde of verwilderde planten (de boerenkrokus) en voor inheemse gecultiveerde varianten vanwege een bepaalde kleur (de paarsrode hemelsleutel). Er zijn geen potentieel bedreigende of invasieve soorten in het werk opgenomen. De planten komen van kwekers met veel inheemse soorten in het assortiment die op natuurlijke wijze dus met aandacht voor de bodem en turf-en pesticidevrij kweken (Kwekerij Kas & Co uit Kortenhoef, opgezet door de schrijver van Tuinieren met Wilde Planten, Martin Stevens, en bij Kwekerij Arborealis in Wilhelminaoord).

Transitie

Het werk moet eerst en vooral een transitie verbeelden. Van grijs naar groen. Mijn eerste gedachte was dan ook om aan het metselwerk aarde toe te voegen, dat in te zaaien en dan te wachten. Die transitie komt dan nà de voltooiing van het beeld. Maar nee, direct protesteerde de ongeduldige tuinier in mij. “Dan moet je wachten tot het opkomt.” En de controlfreak dacht: “…straks komt er van alles op waar ik niet op zit te wachten en moet ik kruidje voor kruidje determineren om te besluiten of het weg moet of mag blijven.” Bovendien, een bult zand op dat mooie metselwerk ‘toont’ niet echt lekker tijdens de onthulling.

Dus hebben Marianne en ik de transitie wat versneld, zeg maar. En eigenlijk zijn we daarmee in die val van de maakbaarheid getrapt. We gingen vormgeven, ontwerpen, maken en straks zullen we dus ook beheren. Maar… het maakt wel in één keer duidelijk dat we natuur in de stad willen. Dat grijze tegels en rode gebouwen veel mooier zijn mét groen! Ook al hebben we nu het startschot gegeven, de lastige keuzes komen alsnog wel. Hoever mag de hop groeien, snoeien we de bosrank na de winter terug? Vervangen we wat er straks verdroogd? Halen we al het ‘onkruid’ weg? En als wij dat niet doen, doen de buren het anders stiekem wel?

Alles staat klaar voor de aankleding van het beeld 'future sTREEts' - augustus 2023.

Bodem & Biotoop

Ook al werk je met inheemse planten, dan nog is er teveel om uit te kiezen gezien de beperkte ruimte! Het materiaal en de opbouw van het metselwerk zorgt er echter voor dat veel van de planten uit typisch Noord-Hollandse landschappen afvallen. De biotoop die zo ontstaat lijkt het meest op droge kalkrijke plekken in de volle zon. Net als op groendaken moeten planten tegen extreme omstandigheden met hitte en droogte kunnen. Dan kom je uit op planten met fijn blad en op vetplanten. Maar we wilden graag stoere kleuren en planten met groot mooi blad. Waardoor je een associatie krijgt met bos, mede door de grote bomen waardoor het werk omringd is. 

Wol

Dus…maak je de omstandigheden zo dat planten uit het bos zich misschien toch thuis voelen in de bakken. We hebben hoop dat dit met name in de lagere bakken goed zal werken. Marianne heeft de eerste laag waterdicht gemaakt zodat er na een regenbui een kleine buffer is. De ruwe schapenwol aan de binnenzijde van het metselwerk neemt water op en geeft het langzaam weer af. Het water is zo ook langer beschikbaar voor de planten in de openingen aan de buitenzijde en zal minder snel verdampen uit de bakken.

De wol, afkomstig van Landschapsbeheer Nieuwenhuijse, is organisch materiaal dat uiteindelijk verteerd en zo ook heel langzaam voeding geeft aan het bodemleven en de planten. Aan het schrale zand wat we voor alle bakken als basis gebruikten is in deze bakken relatief veel compost toegevoegd. Aan de hogere juist minder. Toch blijft het spannend om te zien of het werkt, welke planten er goed in gedijen en het beeld zullen overgroeien en welke planten het niet redden door teveel of juist te weinig voeding, vocht en licht.

Diversiteit & Bloeiperiode

Bij de keuze voor de planten is naast de looks, het landschap en de biotoop ook gelet op diversiteit en bloeiperiode. Er zijn diverse plantenfamilies gekozen zoals rozenfamilie, lipbloemigen, ranonkel, klokjesfamilie, vetplanten, varens en zelfs een gras. Ze staan allemaal weer in verbinding met andere levende wezens in de bodem en rond de planten. Zo versterken ze elkaar. Tenslotte heb ik de bloeiperiode van de geselecteerde planten gecontroleerd om te zien of er altijd wat in bloei staat, leuk voor ons én voor de insecten. Ik verwacht dat de krokussen die we later deze maand nog zullen toevoegen als eerste de honneurs waarnemen in februari en dat we afsluiten met de bloemen van de wilde kamperfoelie die doorbloeit tot in oktober.

Mos

Marianne en ik blijken beide gefascineerd te zijn door mos. Als je het van dichtbij bekijkt is het een wereld op zich. Een mini-sprookjesbos. Ik zie de micro elfjes zo tussen de dwergen door fladderen. Eén van de mooiste groene elementen in het bos. In tegenstelling tot de meeste mensen in de stad, die mos vaak met klaterend drinkwatergeweld te lijf gaan, hopen we dat de betonplaat, de tegels en de klinkers zullen begroeien met mos. Uiteraard groeit dat nooit op de plekken waar je het wilt hebben! Toch doen we een poging. Met mosverf: bestaande uit een handvol mos gemengd met yoghurt, water en honing. Aan gedeputeerde en wethouder de eer om het beeld ermee in te zegenen en een mooie graffiti aan te brengen. Ik wacht in spanning af wat deze finishing touch zal opleveren!

Lees het interview met Marianne Lammersen over het maakproces van future sTREEts.

Bekijk de film die over het werk gemaakt is door Provincie Noord-Holland.

VHG Groenprijs Gewonnen!

Certificaat; VHG Groenprijs, wisselbokaal, Zorg In De Tuin

Nog steeds verbaasd, maar heel trots en gelukkig kan ik jullie schrijven dat Zorg In De Tuin de VHG Groenprijs heeft gewonnen! Op Duurzame Dinsdag 1 september 2020 werden er zes prijzen uitgereikt aan de meest innoverende en onderscheidende ideeën van de in totaal 454 inzendingen op het gebied van klimaat, energie, groen en sociale duurzaamheid.

De kwaliteit van de inzendingen was hoog vertelde dagvoorzitter Natasja van den Berg. Uit een analyse van de initiatieven door Greenwish blijkt ook dat mensen een ander fundament onder het denken aan een duurzamere wereld zetten: “economische groei is niet langer meer het medicijn voor een beter leven, de mens is onlosmakelijk deel van de natuur, gedeeld eigenaarschap en sociale gelijkheid horen bij duurzame ontwikkeling.” De initiatieven doen en appél op de maatschappij om uit bestaande patronen te stappen en zaken fundamenteel aan te pakken.

Winnaars prijzen Duurzame Dinsdag 2020 v.l.n.r.: RAW Paints, Zorg In De Tuin, ICECUBE, Wakuli, Dress Case, Caring Farmers.

Dit blijkt ook zeker uit de winnaars van de andere prijzen: RAW Paints, Dress Case, ICECUBE van DCS, Wakuli en Caring Farmers. Ik ben trots om deel uit te maken van dit illustere gezelschap.

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven nam de Duurzame Dinsdag-koffer in ontvangst uit handen van Maurits Groen. Zij nodigde daarna de prijswinnaars uit voor een lunch om te horen wat de overheid kan doen om hen en andere initiatieven vooruit te helpen. Naast een lunch op het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, bestaat de prijs uit een geldbedrag en, het belangrijkste, toegang tot het netwerk van de sponsor, VHG. Heel mooi is ook het beeldje dat nu mijn dressoir siert tot ik het aan de winnaar van volgend jaar mag doorgeven.

Als branchevereniging voor ondernemers in het groen wil VHG Nederland nog groener maken door de maatschappelijke en economische meerwaarde van groen onder de aandacht te brengen bij politiek en burgers. De prijs is ingesteld om mooie vormen van samenwerking tussen diverse partijen zoals bewoners, groenprofessionals en gemeenten in het zonnetje te zetten. Het betekent voor mij dat Zorg In De Tuin niet langer meer een idee moet blijven. Ik ga snel aan de slag met VHG, haar leden en andere partners om mensen die kampen met fysieke of mentale problemen weer te kunnen laten genieten van samenzijn in hun tuin!

Livestream Duurzame Dinsdag | Prijsuitreiking van de VHG Groenprijs start na 2:33:49

Nominatie VHG Groenprijs

Op de eerste dinsdag van september neemt het kabinet de Duurzame Dinsdag-koffer in ontvangst met ideeën en initiatieven uit alle hoeken van de samenleving. Zo krijgen duurzame initiatieven uit de hele samenleving een podium in politiek Den Haag. Particulieren, verenigingen, bedrijven, start-ups en maatschappelijke organisaties hebben dit jaar in totaal 454 inzendingen gedaan. Verder worden er duurzame lintjes uitgereikt aan mensen die een uitzonderlijke bijdrage hebben geleverd aan een duurzame samenleving. Jan Jonker, hoogleraar Duurzaam Ondernemen, zal dit jaar de Duurzame Troonrede opstellen en voordragen.

Op het gebied van klimaat, groen, energie en sociale duurzaamheid worden er zes prijzen uitgereikt aan de meest duurzame, innoverende en onderscheidende ideeën. Deze initiatiefnemers krijgen zo de kans om hun idee verder te ontwikkelen en in contact te komen met het juiste netwerk.

Met trots kan ik melden dat Zorg In De Tuin is genomineerd voor de VHG Groenprijs!

Als branchevereniging voor ondernemers in het groen ziet VHG zichzelf als ‘de groene inspiratiebron’ voor de maatschappij. Zo heeft ze onder andere de website en handboek De Levende Tuin ontwikkeld. VHG wil Nederland nog groener maken door de maatschappelijke en economische meerwaarde van groen onder de aandacht te brengen bij politiek en burgers. De prijs is ingesteld om mooie vormen van samenwerking tussen bewoners, groenprofessionals en gemeente in het zonnetje te zetten.

Ik zie de nominatie voor de VHG Groenprijs als erkenning en waardering door de sector en als stimulans om verder te werken aan mijn plannen voor Zorg In De Tuin. Graag neem ik de uitnodiging aan om met VHG, haar leden en andere partners om de tafel te zitten en het idee verder uit te werken!

Ik kan niet wachten om de uitslag te horen op 1 september 2020. Wil je ook meekijken? Volg hier de livestream!

Zorg In De Tuin doet mee @kraakdecrisis

Een groep jonge ondernemers start de grootste online crowdsourcing-actie van ons land: #kraakdecrisis. Het team zoekt naar initiatieven die onze maatschappij structureel duurzamer en socialer maken en tegelijkertijd de werkgelegenheid stimuleren. In samenwerking met partners, maakt #kraakdecrisis het voor de beste initiatieven mogelijk een doorstart te maken. Dit zodat zij kunnen bijdragen aan een veerkrachtig Nederland na corona.

Public voting van #kraakdecrisis is gestart! Zorg In De Tuin draagt ook bij aan een socialer en duurzamer #Nederlandnacorona. Help jij mij door naar de finale  zodat we samen impact maken? Breng je stem uit via https://www.kraakdecrisis.nl/deelnemers/113!

De 10 finalisten ontvangen een compleet coachingstraject van PwC en Frisse Blikken. Daarbij krijgen ze een complete doormeting van MAEX. Tot slot maken alle finalisten kans op een goldenticket voor de Dutchtainable Blitzscale en 100 uur coaching door Talent voor Transitie! Onder de drie beste initiatieven wordt een startkapitaal van €40.000,- verdeeld!

#kraakdecrisis, logo, deelnemer, Zorg In De Tuin